Leki do znieczulenia miejscowego

LEKI STOSOWANE DO ZNIECZULEŃ MIEJSCOWYCH

1.     Mechanizm działania leków miejscowo znieczulających:

Hamują przewodnictwo bodźców we włóknach nerwowych w wyniku przerwania procesu depolaryzacji błony komórkowej w fazie pobudzenia (przewodzenia) włókna nerwowego, co zwiększa przepuszczalność błony dla jonów sodu i potasu.

Przenikają przez błonę do włókien nerwowych w stanie dysocjowanym.

2.     Próby uczuleniowe:

Próba dospojówkowa – 1-2 kropli 1% roztworu prokainy do worka spojówkowego. Odczytu dokonuje się po 5 – 10 min. W przypadku uczulenia spojówka zaczerwienia się. Próba ta jest mało czuła.

Próba donosowa – kilka kropli 1% roztworu prokainy do jamy nosowej i poleca się pacjentowi wciągnąć powietrze. Przed próbą i 15 min po jej dokonaniu oznaczamy częstość tętna na minutę. Przyspieszenie tętna o 10 uderzeń na minutę może świadczyć o uczuleniu (próba dość czuła).

 

Próba podskórna - polega na wstrzyknięciu 0,1 ml 1% roztworu prokainy podskórnie w okolicy ramienia lub przedramienia po uprzednim odtłuszczeniu skóry środkiem lotnym. Wynik odczytuje się po 20 – 30 min od wstrzyknięcia prokainy. Brak zaczerwienienia o obrzęku przyjmuje się za próbę ujemną. Próba podskórna jest najbardziej czuła i pewna.

 

Próba śródskórna – polega na wstrzyknięciu 0,1 ml 1% roztworu prokainy śródskórnie. Wynik odczytuje się po 30 min. Jest to próba niepewna, ponieważ często odczytuje się odczyn miejscowy nawet po śródskórnym wstrzyknięciu izotonicznego roztworu NaCl.

 

*W czasie przeprowadzania próby podskórnej i śródskórnej należy zawsze wykonać próbę kontrolną z roztworami izotonicznymi NaCl.

 

3.     Cechy idealnego środka znieczulającego:

łatwość przenikania w głąb tkanek,

szybki efekt działania,

terapeutycznie bezpieczny (duża rozpiętość między dawką terapeutyczną a dawką progową),

wolne wchłaniania i szybkie rozpadanie,

nie drażnić (alergizować) tkanek,

nie upośledzać podstawowych funkcji życia (oddychanie, krążenie),

nie ulegać procesowi rozpadu w trakcie wyjaławiania,

nie wywoływać efektów ubocznych,

dobrze rozpuszczalne w wodzie i w płynach ustrojowych.

 

4.     Środki zwężające naczynia krwionośne = wazokonstruktory:

opóźniają dystrybucję i rozpad anestetyku, przedłużając jego działanie,

zwiększają stężenie środka znieczulającego w obszarze podania,

wpływają (pośrednio) na zmniejszenie toksyczności środków miejscowo znieczulających,

zmniejszają krwawienie w polu operacyjnym.

 

EPINEFRYNA (ADRENALINA)

NOREPINEFRYNA (NORADRENALINA)

SUPRARENINA

KORBADRYNA – COBEFRIN, CORBASIL

 

stężenia w ampułce: 1:100000, 1:200000

(stężenie 1:1000 i 1:2000, 1-2 krople na 10 ml roztworu)

 

Przeciwwskazania do zastosowania:

• świeżo przebyty zawał serca,
• cukrzyca,
• nadciśnienie tętnicze,
• padaczka,
• ciąża i menstruacja,
• wylew krwi do mózgu,
• nadczynność tarczycy,
• leki hipotensyjne, nasercowe, pochodne fenotiazyny, inhibitory MAO.

 

5.     Rodzaje znieczuleń miejscowych:

znieczulenie powierzchowne,

znieczulenie nasiękowe (infiltracyjne):

znieczulenie przewodowe,

znieczulenie rdzeniowe,

znieczulenie krzyżowe.

 

6.     Podział środków miejscowo znieczulających:

 

Podział ze względu na czas działania:

I grupa – krótko działające do około 30 min:

2% Lidokaina

3% Mepiwakaina

II grupa – średnio długo działające do około 60 min:

4% Artykaina

2% Lidokaina

2% Mepiwakaina

4% Prilokaina

2% Prokaina

III grupa – długo działające powyżej 90 min:

0,5% Bupiwakaina

1,5% Etydokaina

 

Podział ze względu na pochodzenie:

Naturalne:

• kokaina

• alkaloidy pokrewne kokainie

Syntetyczne:

a)     pochodne kwasu p-aminobenzoesowego: prokaina, chloroprokaina, etoform, ortoform i inne.

b)    pochodne kwasu p-aminobenzoesowego i o-aminobenzoesowego: tetrakaina, butakaina, dimetakaina, leucynokain, amykaina, tolikaina.

c)     pochodne kwasu benzoesowego, p-hydropsybenzoesowego, acetylosalicylowego: piperokaina, oksybuprokaina, heksylokaina, paretoksykaina, cyklometykaina, proksymetakaina, edan.

d)    pochodne chinoliny: cinchokaina.

e)    amidy konkretnych inne związki: pochodne ksylidyny: lidokaina, mepiwakaina, fenakaina, bupiwakaina, prilokaina, propiokaina, butanilikaina.

 

Podział ze względu na rodzaj znieczulenia:

a)     do znieczuleń nasiękowych i przewodowych: prokaina, lidokaina i inne.

b)    do znieczuleń powierzchniowych: kokaina, lidokaina.

 

7.     Przykłady preparatów stosowanych w stomatologii:

 

LIDOKAINA – LIGNOCAINUM HCL

LIDOCAIN

XYLOCAIN

XYLODONT

XYLESTIN

XYLONOR

prep. złożone:

XYLONOR 2% NA

XYLONOR 3% NA,

XYLONOR 2% SPECJAL

MEPIWAKAINA – MEAVERIN

MEPIVASTESIN

SCANDICAIN

MEPIDONT

CARBOCAINE DETAL

SCANDONEST 3% SVC

prep. złożone:

SCANDONEST 2% NA

SCANDONEST 2% SPECJAL

PROKAINA – POLOCAINUM HCL

NOVOCAIN

PROCAIN

PRYLOKAIN – CITANEST

XYLONEST

prep. złożone:

XYLONEST 3% MIT OCTAPRESSIN

ARTYKAINA – TRICAIN

SUPRACAINE

UBISTESIN

SEPTANEST

prep. złożone:

SEPTANEST 4%

CITOCARTIN 200

ULTRACAIN D-S FORTE

UBISTESIN FORTE

CHLORPROKAINA – NESACAIN

ETIDOKAINA – DURANEST

DURA – ANEST

BUTANILIKAINA – HOSTACAIN

EDAN – EDAN

TETRAKAINA – PANTOCAIN

CHINIZOKAINA – HAENAL

QUOTANE

ISOCHINOL

KOKAINA – COCAINUM HCL

DELCAINE

PROMOKAINA – PRAMOSONE

PRAX

TRONOTHANE

 

8.     Działanie toksyczne środków do znieczuleń miejscowych:

Objawy (środki znieczulające):

o   niepokój

o   nadmierna senność

o   zawroty głowy

o   drżenie rąk lub drgawki

o   wzmożone napięcie mięśniowe

o   wymioty zaburzenia oddechowe

 

Objawy (środki zwężające naczynia):

o   stan lękowy

o   niepokój

o   częstoskurcz

o   zatrzymanie krażenia

 

Leczenie zatrucia jest wyłącznie objawowe

Postępowanie:

1.     przerwanie podawania środka znieczulającego

2.     płaskie ułożenie pacjenta (pomiar ciśnienia krwi i tętna)

3.     udrożnienie i zachowanie drożności oddechowej

4.     umieszczenie klina między zębami

5.     ewentualne zastosowanie oddychania tlenem

6.     drgawki, zaburzenia oddychania i ciśnienia krwi – CHLOROPROMAZYNA domięśniowo 0,025-0,05 g lub dożylnie 0,01 g. wstrząs – dożylnie DEKSTRAN lub 5% GLUKOZA oraz NOREPINEFRYNA we wlewie

7.     zatrzymanie akcji serca – masaż serca i sztuczne oddychanie, dosercowo 0,2 -0,5 mL EPINEFRYNY w rozcieńczeniu 1:1000 oraz PÓŁBURSZTYNIAN HYDROKORTYZONU dożylnie od 0,1 do 0,5 g.

« poprzednia		następna »