Dokumentacja elektroniczna dla opornych. Cz. II
Mgr. Inż. Tomasz Janikowski
1998 - dyplom z zakresu inżynierii lądowej, specjalizacja: konstrukcje budowlane i inżynierskie.
Od roku 2002 dyrektor laboratorium ortodontycznego Ortolab.
Od 2004 prowadzi szkolenia i kursy z zakresu techniki płytek termoformowalnych oraz zastosowania technik komputerowych w praktykach ortodontycznych.
Streszczenie
W artykule pokazano krok po kroku w jaki sposób użyć specjalistycznego oprogramowania do przeprow-adzenia analizy cefalometrycznej
Słowa kluczowe
Analiza cefalometryczna
Summary
This article shows step-by-step how to use specialistic software for cefalometric analysys
Index words
Cefalometric analysys
W poprzednim numerze „Mojej Praktyki" omówiony został prosty sposób tworzenia cyfrowej dokumentacji pacjenta, wykorzystujący podstawowe narzędzia systemu operacyjnego Windows - przejrzysty i użyteczny nawet dla początkujących użytkowników komputera.
Kolejnym krokiem w udoskonalania sposobu prowadzenia dokumentacji elektronicznej, a jednocześnie w uproszczeniu diagnostyki jest zastosowanie oprogramowania specjalistycznego. Będąc w zgodzie ze wszystkimi poprzednimi założeniami co do sposobu tworzenia dokumentacji, użyjemy narzędzi, których rezultaty pracy da się zintegrować ze stworzoną uprzednio bazą danych pacjentów.
Program Cefalometria z pakietu OrthoOffice niewątpliwie do takich narzędzi należy. Wyniki analiz cefalometrycznych (jeden z podstawowych elementów diagnostyki ortodontycznej) są niezbędną częścią dokumentacji pacjenta. Ich ręczne opracowanie zajmuje kilkanaście lub więcej minut cennego czasu lekarza. Program Cefalometria oferuje wynik w 60 sekund. Czyli warto!
Jednak sam program nie wystarczy. Trzeba będzie jeszcze w odpowiedni sposób przygotować cefalogram. Cefalometria oferuje dwa podstawowe tryby pracy: analiza na ekranie oraz analiza zdjęcia zapisanego w pliku. Sposób postępowania będzie zależny od wybranej metody pracy.
Kalibracja ekranu
Analiza cefalometryczna na ekranie.
Taka analiza nie wymaga specjalnego przygotowania zdjęcia. Wystarczy aby było ono dobrej jakości (widoczne detale w ciemnych i jasnych miejscach oraz ogólnie niezbyt ciemne, tak aby było widać przez nie wskaźnik). Procedura na ekranie nie jest możliwa w przypadku zdjęcia cyfrowego zapisanego w pliku.
Analiza na ekranie
Procedura pracy:
1. Uruchomienie Cefalometrii i wybranie opcji analizy na ekranie.
2. Kalibracja ekranu wg instrukcji obsług Cefalometrii. Wykonuje się ją jednorazowo przy pierwszym uruchomieniu programu. Wymaga jednak powtórzenia w przypadku podłączenia zewnętrznego ekranu lub zmiany rozdzielczości wyświetlania obrazu.
3. Umieszczenie zdjęcia rtg na ekranie. Ekran będzie pełnił rolę negatoskopu. Zdjęcie powinno być nieruchome w trakcie analizy, w przeciwnym razie wskazywane punkty będą obarczone błędem. Zdjęcie musi przylegać o ekranu ponieważ odstawanie kliszy spowoduje błąd paralaksy. Zamocowanie zdjęcia może okazać się pewnym wyzwaniem, szczególnie że przyklejenie go do ekranu taśmą może uszkodzić powierzchnię ekranu, a wsunięcie kliszy pod ramkę monitora również stanowi zagrożenie dla delikatnej taśmy przewodzącej sygnał obrazu. Może okazać się konieczne przycięcie zdjęcia do wysokości ekranu.
4. Wskazanie wszystkich punktów cefalometrycznych wskaźnikiem wyświetlanym na ekranie (widocznym przez zdjęcie).
5. Zapisanie wykonane analizy; opcjonalny wydruk na drukarce lub zapisanie wyników do pliku (zdjęcia) metodą „PrintScreen" opisaną w poprzednim artykule.
Przymiar kalibracyjny zdjęcia
Zalety analizy na ekranie:
- wysoka precyzja wskazywania punktów,
- możliwość dostosowania sposobu wyświetlania, zdjęcia,
- zbędne dodatkowe wyposażenie,
- szybka procedura.
Wady analizy na ekranie:
- uzależnienie od jakości zdjęcia rtg (zbyt ciemne zdjęcie uniemożliwia analizę),
- brak możliwości użycia zdjęcia cyfrowego,
- niepewna procedura mocowania zdjęcia na ekranie,
- brak możliwość skontrolowania / zmiany analizy, po usunięciu zdjęcia z ekranu.
Kalibracja zdjęcia z przymiarem
Analiza cefalometryczna ze zdjęcia w pliku.
Wymaga posiadania cyfrowej wersji zdjęcia. Są dwie możliwości: zdjęcie z roentgena lub tomografu cyfrowego albo klisza zeskanowana skanerem do zdjęć. W tym drugim przypadku procedura skanowania jest etapem przygotowawczym do właściwej analizy.
Procedura pracy:
1. Uruchomienie Cefalometri i wybranie opcji analizy z pliku.
2. Wczytanie pliku ze zdjęciem.
3. Kalibracja zdjęcia wg instrukcji obsług Cefalometrii. Wykonuje się ją dla każdego zdjęcia w oparciu o zeskanowany ze zdjęciem przymiar kalibracyjny lub widoczną na zdjęciu cyfrowym podziałkę. Brak kalibracji uniemożliwia właściwe wyliczenie wartości pomiarów liniowych ale nie zaburza wyników pomiarów kątowych.
4. Opcjonalnie (jeżeli potrzebne) dopasowanie optymalnych parametrów jasności i kontrastu oraz powiększenie zdjęcia.
5. Wskazanie wszystkich punktów cefalometrycznych wskaźnikiem wyświetlanym na ekranie.
6. Zapisanie wykonane analizy; opcjonalny wydruk na drukarce lub zapisanie wyników do pliku (zdjęcia) metodą „PrintScreen" opisaną w poprzednim artykule.
 |
 |
| Zdjęcie rtg zeskanowane | Zdjęcie rtg cyfrowe z pliku |
Zalety analizy z pliku:
- precyzyjne wskazywanie punktów,
- opcja zastosowania bezpośredniego zdjęć cyfrowych o znacznie wyższej jakości w porównaniu z kliszą rtg,
- możliwość dostosowania sposobu wyświetlania zdjęcia,
- zapis analizy wraz ze zdjęciem i wskazanymi punktami pozwalający na kontrolę / korektę,
- szybka procedura.
Wady analizy z pliku:
- konieczność posiadania zdjęcia cyfrowego,
- niezbędna każdorazowa kalibracja.
Analiza z pliku
W przypadku posiadania cyfrowej bazy danych pacjentów w postaci katalogów z zapisanymi zdjęciami i dokumentami zalecane jest zapisanie tam również wyników analiz cefalometrycznych (pliki uzyskane metodą „PrintScreen") dla ujednolicenia zapisu i uniezależnienia się od konieczności uruchamiania programu Cefalometria każdorazowo przy przeglądaniu dokumentacji. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku innych programów. Druga część pakietu OrthoOffice, Manager Danych Przypadku jest zbiorem cyfrowo zapisanych informacji. Jeżeli z jakichś powodów będzie potrzebny zapis kompletu informacji o pacjencie w katalogu – zbiorze plików ze zdjęciami, także istnieje możliwość zapisania w ten sposób zgromadzonych w nim danych.
Procedura zapisu zdjęć do katalogu:
1. Uruchomienie programu Manager Danych Przypadku.
2. Otwarcie pliku pacjenta.
3. Wybranie zakładki w potrzebnymi danymi.
4. Zapis zdjęcia / zdjęć jako pliku do wskazanego katalogu z użyciem menu pod prawym przyciskiem myszy.
Zapisywanie zdjęcia do katalogu
Posiadanie dokumentacji w postaci katalogu z plikami okazuje się bardzo pomocne przy kompletowaniu danych do wszelkiego typu usług cyfrowych. Przykładem jest system zindywidualizowanych aparatów stałych Insignia, do których nadaje się idealnie. Przygotowanie materiałów wyjściowych obejmuje obok pobrania wycisków dostarczenie możliwie najobszerniejszej dokumentacji cyfrowej pacjenta. Jeżeli jest już gotowa, bo stworzona zgodnie ze standardową procedurą tworzenia dokumentacji cyfrowej, to problem nie istnieje. Jeżeli jej nie ma, to należy ją dopiero stworzyć i pamiętać o tym przy każdym kolejnym pacjencie zgłaszaj cym się do gabinetu.
źródło:
Zima 4/45 2010
Dokumentacja elektroniczna dla opornych. Cz. II
Mgr. Inż. Tomasz Janikowski
Dodaj komentarz